Creatieve hulpeloosheid in ACT: inzicht in (onbewust) controle & vermijding
Creatieve hulpeloosheid in ACT
Misschien is dit wel de belangrijkste stap in ACT. Creatieve hulpeloosheid klinkt zwaar, of niet? Dit is het niet. Het is juist een eerlijke stap die vaak oplucht.
Wat is creatieve hulpeloosheid?
Creatieve hulpeloosheid begint met kijken naar wat je op dit moment doet om grip te krijgen op dingen zoals lastige gedachten, spanning, angst, verdriet, onrust of overtuigingen over hoe je moet functioneren.
Veel mensen gaan vechten, vermijden, slikken alles weg, blijven maar doorgaan en controle uitoefenen, pleasen, of gaan middelen gebruiken die verslavend werken. Herkenbaar?
Op korte termijn geeft dit gedrag even lucht, geen gedoe of gewoon een dopamine shot.
Maar op lange termijn werkt het vaak juist tegen je. Je vermijdt angst en daardoor groeit die angst. Je duwt gevoelens weg en ze komen via de achterdeur weer terug. Je houdt jezelf streng in het gareel en raakt juist verder van jezelf af. Als een bal die je onder water blijft drukken.
Deze strategie kan lang comfortabel zijn, soms wel een leven lang. Meestal gaat het ergens in je leven wringen en ‘loop je vast’.
Waarom deze stap zo belangrijk is
Zolang je met dit disfunctionele gedrag doorgaat blijft er weinig ruimte over voor iets nieuws en loop je leeg of vast. En dat is heel hard werken!
Precies daar zit de kern van creatieve hopeloosheid.
Je gaat zien dat je oude strategieën niet brengen wat je eigenlijk wilt. Dat inzicht voelt eerst misschien hopeloos. Maar het opent juist de deur naar iets nieuws.
Want pas als je stopt met trekken aan een touw dat steeds strakker gaat zitten, ontstaat ruimte.
Ruimte voor ander gedrag. Ruimte voor zachter omgaan met jezelf. Ruimte om iets te doen dat je echt wilt.
Creatieve hopeloosheid is niet opgeven!
Dat is belangrijk om te zeggen.
Creatieve hopeloosheid betekent niet dat je opgeeft. Het betekent dat je stopt met de strijd die je vast laat lopen. Je laat los wat niet werkt, zodat je energie vrijmaakt voor gedrag dat beter past bij wie je wilt zijn en wat jij belangrijk vindt.
Daar begint beweging.
Wat levert het op?
Je krijgt meer zicht op je patronen.
Je merkt sneller wanneer je in vermijding schiet.
Je leert anders omgaan met spanning en lastige gedachten.
Je maakt ruimte voor keuzes die beter passen bij jouw werk, leven en waarden.
Dat geeft lucht en richting.
Hoe ik hiermee werk
In mijn ACT traject kijken we stap voor stap naar wat jou nu vast laat lopen. Niet met vage praat en onnodig wroeten in je verleden. Wel praktisch, duidelijk, direct en met humor. We onderzoeken welke strategieën je gebruikt, wat die je opleveren en waar ze je tegenhouden.
Van daaruit werken we verder met de andere ACT vaardigheden, zoals defusie, acceptatie, mindfulness, waarden en toegewijd handelen.
In minimaal zes sessies pak je alle zes vaardigheden mee. Zodat je niet alleen snapt wat er gebeurt, maar ook echt anders leert doen. Lees hier meer over ACT.
Wanneer starten met ACT?
Deze stap werkt past goed als je merkt dat je veel vecht tegen jezelf, als je echt vastloopt en er wat aan wilt doen. Of als je hoofd overuren draait. Of als je vastloopt in stress, perfectionisme, angst, uitstelgedrag of gedoe in je werk en privé.
Dan helpt het niet om nóg harder je best te doen. Dan helpt het om anders te kijken en anders te kiezen.
Klaar met die bal onder water drukken?
Blijf je trekken aan een touw dat alleen maar strakker gaat zitten? Of kies je voor ruimte?
Wil je hier begeleiding bij? Plan dan een afspraak. Dan kijken we samen wat jou helpt om los te komen uit oude patronen en weer te bewegen richting wat echt belangrijk is.
Misschien dat jouw werkgever bereid is om bij te dragen aan een traject. Want mijn motto is: ‘Iedereen met plezier naar het werk en voldaan weer thuis’. ACT kan bijdragen aan meer rust in de werk-privébalans en uitval en demotivatie voorkomen.
